Woordenlijst: welke begrippen moet je kennen als vibecoder?

Een API is een vaste manier waarop twee programma's met elkaar praten en gegevens uitwisselen.

VoorbeeldJe app vraagt via de API van een weerdienst de verwachting voor morgen op.

Een API-sleutel is een code waarmee je app zich meldt bij een andere dienst, zodat die weet wie er vraagt en wat die mag. Er zijn publieke sleutels, die in de browser mogen staan, en geheime sleutels, die alleen op een server horen.

VoorbeeldJe zet de geheime sleutel van je AI-dienst in een omgevingsvariabele, niet in de code van je pagina.

Authenticatie is vaststellen wie iemand is, meestal door in te loggen.

VoorbeeldEen gebruiker logt in met zijn e-mailadres en een link die hij per mail krijgt.

Autorisatie is bepalen wat iemand na het inloggen mag zien en doen.

VoorbeeldEen gewone gebruiker ziet alleen zijn eigen afspraken, een beheerder ziet ze allemaal.

De AVG (Algemene verordening gegevensbescherming) is de Europese wet die regelt hoe je met persoonsgegevens omgaat.

VoorbeeldOmdat je app e-mailadressen opslaat, heb je onder de AVG een privacyverklaring nodig.

De back-end is het deel van je app dat op een server draait en dat gegevens opslaat, controleert en verwerkt, buiten het zicht van de gebruiker.

VoorbeeldAls iemand een bestelling plaatst, controleert de back-end of het product nog op voorraad is.

Een back-up is een kopie van je gegevens waarmee je terug kunt na een fout of storing.

VoorbeeldNa een verkeerde opdracht die een tabel leegde, zet je de back-up van vannacht terug.

De console is een venster in je browser waarin foutmeldingen en technische berichten van een website staan.

VoorbeeldJe kopieert de rode foutmelding uit de console en plakt die in je prompt.

Credits zijn tegoed bij een bouwtool waarmee je betaalt voor opdrachten aan de AI.

VoorbeeldEen grote wijziging die drie pogingen nodig heeft, kost meer credits dan één duidelijke prompt.

Een database is de plek waar je app gegevens bewaart, geordend in tabellen met rijen.

VoorbeeldDe database van je boekingsapp heeft een tabel met klanten en een tabel met afspraken.

Deployen is een nieuwe versie van je app online zetten, zodat gebruikers hem kunnen gebruiken.

VoorbeeldNa het testen deploy je de nieuwe versie met één klik op Publish.

DNS is het systeem dat een domeinnaam vertaalt naar het adres van de server waar je site draait.

VoorbeeldJe zet bij je registrar een DNS-record, zodat jouwproject.nl naar je hosting wijst.

Een domeinnaam is het adres van je website, zoals jouwproject.nl, dat je per jaar huurt bij een registrar.

VoorbeeldJe registreert de domeinnaam op je eigen naam en koppelt hem aan je app.

Een edge function is een klein stukje code dat op een server draait in plaats van in de browser, bijvoorbeeld om met een geheime sleutel een andere dienst aan te roepen.

VoorbeeldJe app roept een edge function aan, die met de geheime sleutel een vraag aan het AI-model stelt en alleen het antwoord teruggeeft.

De front-end is het deel van je app dat in de browser van de gebruiker draait: de schermen, knoppen en formulieren.

VoorbeeldAlles in de front-end kan een bezoeker lezen, dus daar horen geen geheime sleutels.

Een geheime sleutel is een API-sleutel die veel of volledige toegang geeft en daarom alleen op een server mag staan. Bij Supabase heet die de secret key, vroeger de service role key, en die slaat alle RLS-regels over.

VoorbeeldJe ontdekt een geheime sleutel in je front-end, trekt hem in en zet een nieuwe in een omgevingsvariabele.

GitHub is een dienst waar code wordt bewaard, met de volledige geschiedenis van elke wijziging.

VoorbeeldJe koppelt je project aan GitHub, zodat je altijd een kopie buiten je tool hebt.

Hosting is de dienst die je app op een server laat draaien, zodat anderen hem via internet kunnen gebruiken.

VoorbeeldJe app wordt gehost door je bouwtool, maar je kunt later naar een andere hostingdienst verhuizen.

HTTPS is de versleutelde verbinding tussen de browser en je server, herkenbaar aan het slotje in de adresbalk.

VoorbeeldZonder HTTPS kan iemand op hetzelfde wifi-netwerk een ingevuld wachtwoord meelezen.

Een LLM (large language model) is een AI-model dat tekst begrijpt en schrijft, zoals de modellen achter ChatGPT en Claude.

VoorbeeldJe bouwtool gebruikt een LLM om van je prompt code te maken.

Een MVP (minimum viable product) is de kleinste versie van je idee waarmee je kunt testen of mensen het willen gebruiken.

VoorbeeldJe MVP laat klanten alleen een afspraak maken; annuleren en herinneringen komen later.

Een omgevingsvariabele is een instelling op de server, zoals een geheime sleutel, die je code kan lezen maar die niet in de code zelf staat.

VoorbeeldIn de instellingen van je hosting zet je de sleutel van je betaaldienst als omgevingsvariabele.

Een prompt is de opdracht die je in gewone taal aan een AI geeft.

Voorbeeld"Voeg een knop toe waarmee gebruikers hun afspraak kunnen annuleren" is een prompt.

Een prototype is een werkende versie om een idee te testen, meestal met testgegevens en nog niet klaar voor echte gebruikers.

VoorbeeldJe laat het prototype aan vijf mogelijke klanten zien voordat je verder bouwt.

Een publieke sleutel is een API-sleutel die bedoeld is om in de browser te staan en alleen toegang geeft tot wat je zelf openzet. Bij Supabase heet die de publishable key, vroeger de anon key.

VoorbeeldDe publieke sleutel van Supabase staat in je app, en Row Level Security bepaalt wat iemand ermee kan.

Rate limiting is een grens aan hoe vaak iemand iets mag doen in een bepaalde tijd.

VoorbeeldElke gebruiker mag hooguit twintig AI-vragen per dag stellen, zodat één bot je rekening niet kan opblazen.

Een regio is de plek, meestal een stad of land, waar het datacenter staat waarin je database of app draait.

VoorbeeldJe kiest bij het aanmaken van je database een regio in de EU, zoals Frankfurt.

Een registrar is een bedrijf waar je een domeinnaam registreert en beheert.

VoorbeeldBij je registrar pas je de DNS-instellingen van je domein aan.

Een repository is een map met alle bestanden van een project en de geschiedenis van elke wijziging, bijvoorbeeld op GitHub.

VoorbeeldEen ontwikkelaar krijgt toegang tot je repository om je code te bekijken.

Row Level Security is een functie van de database die per rij bepaalt wie die rij mag lezen of wijzigen.

VoorbeeldMet een RLS-regel ziet elke gebruiker alleen zijn eigen notities, ook als hij je app omzeilt.

Een server is een computer in een datacenter die altijd aan staat en je app of database laat draaien.

VoorbeeldAls je laptop uit staat, blijft je app gewoon werken, want hij draait op een server.

Supabase is een dienst die een database, inloggen en bestandsopslag aanbiedt, en die veel vibecode-tools als back-end gebruiken.

VoorbeeldJe koppelt je Lovable-project aan een eigen Supabase-project op je eigen account.

Een testomgeving is een kopie van je app met eigen testgegevens, los van de versie die je gebruikers gebruiken.

VoorbeeldJe probeert de nieuwe betaalfunctie eerst in de testomgeving.

Een token is een stukje tekst van een paar letters waarin een AI-model tekst opdeelt; AI-diensten rekenen af per token.

VoorbeeldEen lange vraag met een lang antwoord kost meer tokens dan een korte.

Vendor lock-in is een situatie waarin je zo afhankelijk bent van één leverancier dat overstappen moeilijk of duur is.

VoorbeeldOmdat je database, inloggen en hosting allemaal bij je bouwtool zitten, is verhuizen veel werk.

Een verwerker is in de AVG een partij die persoonsgegevens verwerkt in opdracht van jou.

VoorbeeldJe maildienst is een verwerker, omdat hij de e-mailadressen van je gebruikers gebruikt om mail te versturen.

Een verwerkersovereenkomst is een afspraak met een verwerker over wat die met de persoonsgegevens mag doen; in het Engels heet die vaak een DPA (data processing agreement).

VoorbeeldJe zoekt op de site van je databasedienst de DPA op en bewaart hem bij je administratie.

Vibecoden is software bouwen door in gewone taal tegen een AI te zeggen wat je wilt, waarna de AI de code schrijft.

VoorbeeldZe vibecodede in een weekend een app om de oppas voor haar kinderen te plannen.